Author: timursumer

SYZYGY VE SAMAH (EN UZUN GECE)

“BÜTÜN EVREN SAMAH DÖNER”
(Aşık Mahzûni Şerif)

Her yıl olduğu gibi bu yıl da, 22 Aralık tarihinde en
uzun gecemizin ardından günler uzamaya başlıyacaktır
ki bu durum, “GÜN DÖNÜMÜ” ya da “SOLSTICE” tabir
edilmektedir.
2007 yılının son olağan üstü astronomi oluşumu “gün
dönümünde” olacak, DÜNYA-GÜNEŞ-JÜPİTER-TRİFİD (üçe
bölük) BULUTSU tek çizgide dizilerek müthiş bir
“SYZYGY” oluşturacaktır ki dostlar başına. Böyle bir
sıralanmanın “gün dönümüne” rastlaması o kadar nadir
bir olasılıktır ki, 22 Aralık yaklaştığında kıyamet
haberciliğinin ayyuka çıkacağından, ülkemizde ise
deprem korkusu yaşanacağından hiç kuşkumuz yoktur.
Çıkması olası bu çeşit söylentilerin bilimsel bir
dayanağı olmadığını şimdiden huzurunuzda yineler,
saygılarımı sunarım.
Bilmeyenler için, TRİFİD bulutsusunun arkadaşımız Jeff
Thrush tarafından çekimiş bir görüntüsünü, ve de yeri
gelmişken Jeff’in, birkaç hafta önce görüntülediği,
BUBBLE (kopuk), SNAKE (yılan) ve WİTCH HEAD (cadı
kafası) bulutsularının suretini yazımıza eklemekteyiz;
güle güle kullanın.

Hz. İsa’nın doğumu ardından, sevgili dünyamız
güneşimiz çevresinde 1968’inci defa dönmüştü ki,
Hacettepe’sinin psikiatri öğrenci gurubu olarak
stajımızın ilk günü, kapıları kilitli ruh bilimleri
bölümüne sabahın köründe çıkmış, toplantı odasına pür
heyecan girmiş idik. Az sonra oda kapısı açılıp
içeriye yakışıklı ve takım elbiseli hocamız girip
Doçent Doktor Ahmet olarak kendisini bize tanıştırmış,
psikiatri rotasyonunun tüm özelliklerini ve bizden
beklenenleri anlatmış, her öğrenciye birer hastanın
sorumluluğunu vermiş, her hastanın son durumunu,
tedavi ve ilaçlarını da ayrıntılı olarak anlatmış idi.
Bir saat içinde hepimizin hayranlığını kazanan Ahmet
hoca, tam sorularımızı cevaplamaya başlamıştı ki, kapının
açılmasıyla içeriye Dr.Leyla Zileli hocamız girmiş,
masa başında oturan Ahmet beye dönüp, “Ahmet oğlum,
bugün de “hoca” mi oldun yaav ? Anladım bu sabah yine
ilacını içmemişsin.. haydi hemen yatağına” diyerekten
tümümüzü hayrete ve hayal kırıklığına uğratmış idi.
Yalanım varsa ne olayım, sevgili dünyamızın
ekvatorunda dikilen bir kimesne, merkezkaç gücüyle
ağırlığının yüzde biri kadar hafiflemekle kalmayıp,
40,000 kilometrelik dünyamız çevresini ise saniyede
460 metre hızla dönmektedir.

“BU SIRRA MÜNKİRLER EREMEZ
DOST YÜZÜNÜ KÖRLER GÖREMEZ
ÇARK-I FELEK DÖNER DURMAZ
YA BEN NİCE DÖNMEYEYİM”

Dünyamız ise güneşimiz çevresinde saniyede 29.85 km
hızla döndüğünden, ve de biz faniler dünyamız üzerine
binmiş olduğumuzdan ister istemez aynı hızla eğlence
parkındaki dönme dolaba kıyas, güneşimiz çevresinde
samah etmekteyiz.

“AŞK ODU YÜREKTE YANAR
BENİ GÖREN MECNUN SANAR
GÖK YÜZÜNDE AY GÜN DÖNER
YA BEN NİCE DÖNMEYEYİM”
Bu arada sevgili güneş sistemimiz, haliyle de sevgili
dünyamız, “samanyolu” nam galaksimizin dördüncü koluna
binmiş olaraktan saniyede 217 km hızla bir dönüşü 280
milyon sene süren samanyolu samahina katılmış
durumdadır.

SEYYİD NİZAMOĞLU TEK DUR
MÜNAFIĞIN İŞİ SEKDİR
EVVEL AHİR DÖNMEK HAKTIR
YA BEN NİCE DÖNMEYEYİM”
(Aşık Seyyid Nizamoğlu; 17. yüzyıl)

Amanın ha aklınıza mukayyet olun; zira tüm bu dönüşler
olur iken, samanyolumuz ise saniyede 3800 km bir hızla
uzayın derununda bilinmedik bir yöne doğru başını
almış gitmektedir ki ne AB, ne AKP ne PKK ne de
alfabenin diğer dizilişleri umurunda.

“SEN SEN OLDUKÇA SEMA ETMEKTEYİM ÇEVRENDE
BEN SEN OLDUKÇA ÇEVREMDE DÖNÜP DURMAKTAYIM”
(MEVLANA)

FUZULİ VE BALERİNLER

FUZULİ, BALERİNLER VE BERCİS   (Geçen hafta Bodrum’da Bolşoy balesini hayretler içinde izleyince kadim bir yazımızı “güncelliyelim bâri” dedik.)          

“Cânı kim cânânı için sevse, cânânın sever
Cânı için kim ki cânânın sever, cânın sever”
Fuzûli

                                     Sunita Williams ve Butch Wilmore

Haziran 2024 başında araştırmalar yapmak üzere Boeing Starliner ile ISS uzay istasyonuna sekiz gün için gönderilen astronotlar, Sunita Williams ve Butch Wilmore, dünyaya dönememektedir. NASA (“Nah Sana”nın kısaltılması) Starling uzay aracı ile gönderilen dönüş kapsülündeki sorun, dönüş kapsülünün “Thrust” denilen itici jetlerinin bozulması ve gereken basıncı sağlayan ve soğutulma için gerekli Helium (Helyum) gazının bir kaçak yüzünden dışarıya sızmasıdır.  Helium, hem ISS hem de dönüş kapsülünde , soğutma ve yakıt depolarındaki basıncı sağlamak için çok gereklidir.

“Öyle sermestim ki, idrâk etmezem dünya nedir
Ben kimim, sâki olan kimdir, mey-û sahbâ nedir”Τ
Fuzûli

30 Ağustos zafer bayramımızın 102. Yıl dönümünü kutlamak için sabahın laciverdinde uyanıp doğu yönüne bakanlar, inecik ay hilâlinin doğu ufuk çizgisinden, bayramımızı kutlamak amacıyla yavaş yavaş yükseldiğini hayretle göreceklerdir.

“Helium”,  her zaman ya gaz, ya da sıfır yoğunlukta sıvı halindedir. Asla katı olmaz. Heliumla şişirilmiş balonun gazını içinize çekerseniz, sesiniz vak vak amcanın sesine döner. Çünkü, sesin havadaki hızı 1225 km/saat, heliumdaki hızı ise 3500 km/saattir. Ses kaydediciyi hızlandırıp dinlediğinizde de konuşanin ciğerlerine helium dolmuş gibi sesler duyulur.

 Sunita ve Butch ISS içinde Rus kozmonotlarla. (Gülmelerine      aldanmayın, içleri kan ağlıyor)

 NASA ve Boeing bu sorunu çözmek için uğraşmışlarsa da başaramamışlar, uzun bir direnmeden sonra da nihayet Elon Musk adlı deli dâhinin  SpaceX adlı şirketinden yardım istemişlerdir. SpaceX’in gerekli dönüş kapsülünü yapıp kurtama işine soyunması ise ancak Şubat 2024’de mümkün olabileceğinden Sunita ve Butch maalesef altı ay daha dünyamızın çevresinde dönüp duracaklardır.

“Bende Mecnûn’dan fuzûn âşıklık istidâdi var
Aşık-ı sâdık benim, Mecnûn’un ancak adı var”
Fuzûli

Sahnenin içine kadar uzanan yan balkondan izlemekteyiz. Orkestra çukurundan, bizim havalara hiç benzemez, kıvrak bir Hendel müziği gelmesiyle sahneye doluşan balerin hâtunlar var ki, her birinin bacakları boyunlarının tam altlarından başlamakta. Öyle bir hoplayıp zıplamakta, ayak uçlarına dikilip boylarını sündürmekte  idiler ki billâhi görmeye müstehak. 
Derken er kişi oyuncular bir telâş koşturaraktan hâtun bale oyuncularını çevirmeye almış, ardından da her biri, kızlardan bir tanesini beğenerekten bu kıza tebelleş olmuş, kızcağızı kâh belinden kâh bacağından havalara kaldırmalara, elinden tutup ayak parmaklarında döndürmelere, omuzundan aşırıp kündeye getirmelere, beline dolanıp köprüler kurdurmaya başlamasıyla, hayretimizden gözlerimiz pırtlamış, dalağımız ağzımıza gelmiş idi.

“Ey Fuzûli, ‘güzellerde vefa vardır’ derlerse
Sakın aldanma, ki şair sözü elbet yalandır”
Fuzûli 

Hoplayıp zıplamaya soyunmuş yiğitlerin giydikleri kisbetler, af buyurun, o denli dar idi ki,  her yiğidin hangi dini inanca bağlı olduğu şıp diye anlaşılmakta idi.

“Ben ben değilim, sensin hep
Cânım dediğim, ten dediğim, sensin hep”
Fuzûli

Türkiyemiz’den bir delik açıp bu deliği yer küremizin ortasından geçirip diğer ucunu da Yeni Zelanda’dan çıkarırsanız, ve dahi bu kuyunun içine hoplamanız takdirinde, diyelim ki sürtünme mürtünme yok, dünyanın merkezine kadar artan bir şekilde hızlanarak düşer, merkezden sonra da giderek yavaşlayarak toplam 90 dakikalık bir düşmeden sonra Yeni Zelanda’da, kuyunun diğer ucuna erişirsiniz.

“Ne müşkil  derd olursa bulunur âlemde dermânı
Ne müşkil derd imiş aşkın ki, derman eylemek olmaz”
Fuzûli

Diyelim ki Yeni Zelanda’da kuyunun kenarına tutunmadınız ; bu durumda haydaa yine aynı yoldan 90 dakikada Türkiye’mize ulaşırsınız.

“Beni candân usandırdı cefâdan yâr usanmaz mı
Felekler yandı âhımdan murâdın şem’i yanmaz mı ?”
Fuzûli

İşin tuhafı, Uluslararsı Uzay İstasyonu (ISS) da bulunduğu yükseklikten dünyamızı 90 dakikada dönmektedir.

“Döğülmeye söğülmeye koğulmaya billâh 
Hep râzıyım ammâ ki efendim senin olsam”
Fuzûli

Geçtiğimiz ay güneş sistemimize giren , ve dünyamızı hedefliyen devasa bir gök taşını sevgili Bercis’imiz (Jüpiter) göğüslemiş, bunun sonucu bağrında bir yara oluşmuştur. Bu yaralı görüntüyü ve fakirin başka bir Bercis resmini hizmetinize sunuyorum.

Bercis’imiz güneş sisteminin en uygun yerinde konuşlanıp kalecilik yapmakta olduğundan, bu çeşit kurtarışları sıklıkla yapmaktadır. Hikmetinden dahi, elbet sual olunur.Bu yaralı görüntüyü ve birkaç başka Bercis resmini hizmetinize sunuyorum.

The flash of light (circled) from an impact on Jupiter is seen in this still image from a video taken by amateur astronomer John McKeon of Swords, Ireland, on March 17, 2016.
(Image: © John McKeon)
 
Zülfüne kalsa perişan eylemezdi dilleri
Anı da tahrik eden bâd-ı sabâdır. (Fuzuli)

Gözleriniz hep yükseklerde olsun

Fakir-i pür taksir
Dr. Timur Sümer

jupiter

                     HUBBLE TELESKOPUNDAN  JUPİTER (Bercis)

Tony's Jupiter                       ARKADAŞIM TONY LICATA’DAN JUPİTER (Bercis)

Continue reading “FUZULİ VE BALERİNLER”

ARKADAŞIM PROF. DR. BÜLENT GÜRSEL

ARKADAŞIM PROF. DR. BÜLENT  GÜRSEL’İN  EMEKLİLİK  TÖRENİ  İÇİN :

 

 

Sevgili arkadaşlar:

Yalanım varsa ne olayım; Bülent’e okumayı ben öğrettim. İnanmazsanız, kendisine sorun.

Bülent benim en eski arkadaşımdır, ve büyük olasılıkla ben de onun en eski arkadaşıyım. 

Yaşlandıkça, herkes gibi, müthiş bir unutma yeteneği yanında, muhteşem bir de uydurma yeteneği geliştirmekte olduğumdan, anlatacaklarım gerçek olsa da, bazı ayrıntıları uydurmuş olabilirim. 

Beş yaşlarında olmalıydık. Bülent’in Tarsus’daki evlerinin ikinci katında, yere bir gazete yaymış, “bilya” dediğimiz cam misketlerle oynarken, istemeden Bülent’in en sevdiği mavi bilyayı yutuvermiştim. Bülent çok sinirlenmişti. Bilyayı bilerek yuttuğum savıyla üzerime atladı, başladık boğuşmaya. Aslında pek sıklıkla boğuşmazdık. Bülent her zaman çok iyi huylu, barışçı bir çocuktu, ve tüm yaşamı boyunca da öyle kaldı.

Bir keresinde Bülent’i , kaza ile, sırtından ve kolundan ısırdığımı, onun da bunu olgunluk ve anlayışla karşıladığını hatırlıyorum. 

Hem yüzü, hem de güzel huyu, rahmetli babası “Mustaa bey amca”ya pek benzerdi. Mustaa bey amca, “muaahit yüksek meendiz” olup, babamın hep sevgi ve saygıyla sözünü ettiği sevgili arkadaşıydı. 

Bilye boğuşmasında, Bülent üste çıktığından, çaresiz teslim olup, onun da benim en sevdiğim bilyamı yutmasına razı olmuştum.

Bülent’in bilyamı yutmasından az sonra içeriye, saygıdeğer ve pek çekindiğimiz rahmetli annesi, Suat hanım teyze girdi. Suat hanım teyze, çevremizdeki anneler içinde üniversite mezunu tek anne olduğundan çok saygı duyardık kendisine. Bizi her zamanki gibi, kibarca azarlayıp, köpekler gibi boğuşacağımıza, tahta harfler ve kalemlerle oynamamızı öğütleyerek yanımıza oturdu.

Ben de hem korkumdan hem de yağ çekmek amacıyla, yere yaydığımız gazeteyi yüksek sesle okumaya başlamıştım; “Yeni Sabah Gazetesi..Başvekil Adnan Menderes İstanbul’u teşrif ettiler..”

Suat hanım teyze nedense birden heyecanlandı, “Timur sen okumayı ne zaman öğrendin ? Nasıl öğrendin ? Biz bu Bülent’e bir türlü öğretemiyoruz..” diyerekten başladı fakiri bunaltmaya. Suat hanım teyze aynı gün gizimizi anneme yetiştirmiş . Rahmetli annem de telaş yapıp, “Billahi biz de bilmiyorduk Timur’un okuduğunu” deyip, o da “Nereden öğrendin söyle bakalım..kör olmayası…” diye fakiri azarlayıp akşam olunca da, yememiş içmemiş, haberi rahmetli babama yetiştirmiş idi. Babam da sinirlenip, “Getir bakalım gazeteyi..oku da görelim” diye azarlayınca fena halde korkup suçlanmıştım.

Bu okuma illetinin ne zaman başıma bela olduğunu gerçekten de bilemiyordum. Lâkin, bu okuma belâsı ömrüm boyunca da başıma dert olmuştur. 

Suat hanım teyze, “Sen nasıl öğrendiysen Bülent’e de öğret, çocuk çocuğa daha iyi öğretir” deyince,  Bülent’le okuma çalışmalarına başlamış idik. Bakın şuraya yazıyorum, ben öğretmeseydim, Bülent de okumayı kesinlikle öğrenemez, değil profosör doktor olmak, kap kara câhil kalır, siz de bu emeklilik toplantısını “nah (!)” yapardınız.

Daha sonraki yıllarda, önce Sadık Eliyeşil sonra Atatürk ilk okulunda sonra da Tarsus Amerikan kolejinde beraber olduk Bülent’le. Hacettepe’ye de onun yüzünden girdim. “Ankara tıplıların sözlerine inanma. Hacettepe iyi okuldur” deyip benim de Hacettepe Tıp fakültesine  girmemin sorumlusu ve suçlusu bilesiniz ki bu Bülent’tir. Onu bu yüzden hiç affedemem.

Rahmetli babam Bülent için “Mustafa Gürsel’in oğlu” diye söz eder, neden onun gibi efendi ve çalışkan olmadığım için hep serzenişte bulunur beni deli ederdi.

Bülent gibi bir arkadaşım olduğu için hep gurur duymuşumdur. Keşke gurbette olmasaydım da bugün aranızda bulunsaydım. Keşke Bülent’i sizlerle birlikte yeniden kucaklayabilseydim.

Sevgili arkadaşım; yaşamının bu yeni döneminde sana sağlık ve  mutluluk içinde uzun bir ömür dilerim. 

Pof. Dr. Timur Sümer

LAVOISIER VE YUNUS EMRE

https://www.britannica.com/biography/Antoine-Lavoisier 

Sevgili yaran: 

Akşamın nilgünü (laciverdi) üzerimize çökünce, gül cemâlinizi namaz bitiren mü’min misâli, önce güneydoğu yönüne çevirüp, sevgili Jüpiter’imizi (Bercis’imizi), sonra da batı yönüne döndürüp, Venüs gezegenimizi görürseniz,  hayretten gözleriniz falcı taşı gibi açılır ve maazallah uvulanızı  (küçük dilinizi) gurppadanak yutarsınız.

“Be hey kardaş hakk’ı bulam mı dersin,
Hakk’a yarar amel işlemeyince
Tarikat sırrına erem mi dersin,
Kamil mürşid sana söylemeyince” (YUNUS EMRE)(YE)

Continue reading “LAVOISIER VE YUNUS EMRE”

HENRYK GORECKI Symphony No. 3

This album must be listened with upmust attention, in a serene atmosphere and by a very good stereo system. My car stereo was inadequate in capturing neither the harmony nor the range of crechendo – decrechendos. 24 Score harmony and the wide range of decibels creates a harmonic distortion, if not listened by an excellent audio system with powerful woofers. This is one of the best music ever composed; at least it feels like when listened in the right mood. Dawn Upshaw’s voice and interpretation is heavenly. This probably is her best performance and should place her on the top of the short list of sopranos of our time. David Zinman’s conducting haunts the listener.He sounds like he has Gorecki in his soul; almost like they are the same. London Sinfonietta’s performance is impeccable and raises the bar to unreachable levels. This masterpice should be heard by all music afficionados.

Timur Sumer

WAGNER: TRISTAN UND ISOLDE

Tristan probably is the most difficult and the longest tenor role in opera literature. Many tenors got burned out after performing this role and there have been very few tenors who have performed Tristan role on stage more than once. Therefore it is understandable why Placido Domingo never wanted to sing this role on stage. I doubt that he could have been more successful on stage than he is in this studio recording; especially considering the passion, and intensity he has put into this performance.

Domingo fans have been hoping for this recording for a long time. No doubt that this will be a historical recording, for many generations to enjoy.

Timur Sumer, MD

ARTURO TOSCANINI

 

This DVD is an extraordinary visual and auditory experience for the Toscanini admirers.
Camera emphasis on Toscanini reveals maestro’s technical perfection, his communication skills and his authority, and turns this DVD into an education in conducting. Superimposed images of the conductor with orchestra members make this communicatition easy to appreciate for the viewer. Maestro’s repeated gestures such as touching his nose or mouth with his index finger to decrease the volume or occasionally resting his left hand on his collar at the chest level etc. are very interesting to watch.
Considering the date of recording, sound and picture quality are very good, with the exception of the second half of the Brahms concerto where the picture is fuzzy; this problem has been narrated before it occurs.
I found a few other aspects of this recording interesting: Orchestra’s seating lay out is very different than today’s orchestra seating pattern. Today’s conductors would have to exert a considerable effort orienting themselves to this pattern. Also of interest is, there are no women musicians in the orchestra. Unlike in most of the modern concert halls, orchestra members do not rise when the conductor walks on stage. I believe this attitude is much more civilized than the current practice.
I had read by some expert critics about Toscanini’s conducting style being, “fast”. I was unable to appreciate this criticism, until I watched this DVD; especially Brahms, Mozart and Beethoven. Nevertheless, I enjoyed the maestro’s style as is.
I am not a professional musician but only an enthusiast.
I watched only Volumes one and two of The Television Concerts and I am planning purchasing the rest.
Timur Sumer, MD

IRIS NEBULASI

“İris” nebulası (NGC 7023) Cepheus yıldız kümesinin içinde, 1300 ışık yılı uzaklıktadır. Kutup yorugesinde olduğundan ufukta hiçbir zaman kaybolmaz (batmaz). Bir başka deyişle, yılın her günü kuzey yarım küresinden görülebilir. Şu sıralarda göğün kuzey-doğu yönünde gizlenmekte, ve ancak teleskopla gözlenmektedir. Bu görüntüler Michigan semalarından çekilmiştir.
Bahçemizden görüntülediğimiz iris çiçekleri ise yalnızca bahar aylarında açar. Çiçeklere bakınca, bu bulutsunun neden “iris” adını aldığını kolayca anlarsınız.
Timur Sümer

“İris” nebulası (NGC 7023) Cepheus yıldız kümesinin içinde, 1300 ışık yılı uzaklıktadır. Kutup yorugesinde olduğundan ufukta hiçbir zaman kaybolmaz (batmaz). Bir başka deyişle, yılın her günü kuzey yarım küresinden görülebilir. Şu sıralarda göğün kuzey-doğu yönünde gizlenmekte, ve ancak teleskopla gözlenmektedir. Bu görüntüler Michigan semalarından çekilmiştir.
Bahçemizden görüntülediğimiz iris çiçekleri ise yalnızca bahar aylarında açar. Çiçeklere bakınca, bu bulutsunun neden “iris” adını aldığını kolayca anlarsınız.
Timur Sümer